Skip to main content

લાઈફ સફારી~103 : સિંગલે સ્ત્રીઓની સમસ્યાઓ-જીયો ઓર જીને દો!

 
***
મોમ, એકદમ મસ્ત મુવી હતું. મઝ્ઝા આવી.-સાંઝનાં શોમાં મુવી જોઈને નીકળતા-નીકળતા તમારું નાનુંસું કોમેન્ટ્રી બોક્ષ્ ચાલુ થઇ ગયું. અને ભલે આજે મુવીમાં અડધા ડાયલોગ કે સ્ટોરીમાં ઢીંગલીને ખબર નાં પડી હોય પણ મોમ સાથે ફરવા જવાની મઝા એના મોઢા પર છલકાતી દેખાઈ જ આવી...
યેસ ડાર્લિંગ, ચલ હવે બાકીના વાતોના વડા રસ્તામાં કરીએ..-ધીમેકથી એક્ટીવાને સેલ મારતા-મારતા તમે કહ્યું.
મોમ, આ મુવી પરથી આપણને એવી સીખ મળે છે કે...-એક્ટીવાની પાછલી સીટ પર બિરાજમાન થઈને તરત મિસ-તોફાની બારકસે પોતાનો રીવ્યુ ચાલુ કર્યો..
એવી સીખ મળે છે કે, લેટ ઇવનિંગનાં શોમાં બીજી સીટીમાં મુવી જોવા એકલા નહિ જવાનું. એકટીવાના પાછલા વ્હીલમાં પંક્ચર છે દીકરા.-દીકરીને જવાબ આપતા-આપતા તમે એકસાથે કેટલીયે પોસીબીલીટીઝ અને સોલ્યુશન વિચારવા લાગ્યા..
મોમ, પાપાને કોલ કરને પ્લીઝ. પાપા આવીને આપણને અહીંથી લઇ જશે.-એકદમ રડમસ અવાજમાં દીકરીએ તમને કહ્યું.
જોકે તમારા દિમાગમાં આવેલો પહેલો સેફ અને હોમ્લી વિચાર પણ આજ હતો. પરંતુ કૈક વિચારીને તમે બીજા રસ્તાઓ વર્ક-આઉટ કરવાનું શરુ કર્યું.
બેબુ, ચીલ. મમ્મા છે ને? મમ્મા વિલ હેન્ડલ. આપણે સેફલી ઘેર પહોંચી જઈશું. પાપાને આજકાલ ઓવરટાઈમ રહે છે, તને ખબર છે ને? એટલે તો પાપા આપણી સાથે મુવીમાં પણ નથી આવ્યા. હજુ પાપા ઘેર પહોંચ્યા હશે અને એમણે અહી બોલાવીને દુખી કરીએ એના કરતા, આપણે બે બ્રેવ ગર્લ્સ સોલ્યુશન લાવી દઈએ તો?-તમે શક્ય એટલા સ્વસ્થ અને ચિયરફુલ અવાજમાં દીકરીને મનાવવા પ્રયાસ કર્યો..
મોમ, મને ડર લાગે છે.-મોટી મોટી બદામી આંખોમાં નાના-નાના આંસુઓ છલકાવતા ઢીંગલીએ ધીરેથી કહ્યું અને તમને લગભગ વળગી પડી..
જબ મોમ હે તો ક્યા ગમ હે?- કહીને તમે એક્ટીવાને સ્ટેન્ડ પર ચઢાવીને બાજુની દુકાનમાં પંક્ચર રીપેર કરવાવાળાનું એડ્રેસ પૂછવા ગયા..
બેન, અટાણે આ ટાઈમે તમને કોણ મળશે? અઘરું છે. નવ વાગ્યા પછી અહી દુકાનો બધી ટપો-ટ્પ બંધ થઇ જાય છે તો ગેરેજ ક્યાંથી મળશે? અહી એક્ટીવા મુકીને ઓટો કરી લો બેન. આમ નાની બેબી સાથે રાતે આમ ફરો એ સેફ નથી.-પાનનાં ગલ્લાવાળાએ પાન બનાવતા-બનાવતા આંખો ઝીણી કરીને અવાજ સહેજ ખૂંધો કરતા કહ્યું.
કરડાકીવાળા અવાજ અને નેગેટીવ રીપ્લાયથી સહેજ ગભરાયેલી ઢીંગલી તમને વીંટળાઈ ગઈ.
આજકાલની છોકરીઓ, સહેજે સમય-સ્થળનો વિચાર જ નથી. આમ અડધી રાતે છોકરીને લઈને રખડવા નીકળી પડવાનું. આજકાલ કેવા પ્રસંગો બને છે અને કેવા-કેવા સમાચાર આવે છે, તોય પગ વાળીને ઘેર બેસતી નથી મારી બેટીયુ.”-આંખો ત્રાંસી કરીને એક સહેજ વયસ્ક માસીએ તમને સંભળાય એમ મોઢું મચકોડીને કહ્યું.
એજ તો, આમ ટૂંકા-ટૂંકા કપડા પહેરીને અડધી રાત સુધી રખડે રાખવામાં અને એકલા એકલા આઝાદ થઈને ફરવામાં જ મૌજ છે આ બાયડીઓને.. કોણ જાણે ધણી કે કુટુંબ સાથે ફરવામાં શું જોર પડતું હશે? હવે અડધી રાતે આ સ્કુટર લઈને આમ-તેમ ફરશે, તે કોઈની નિયત ખરાબ થાય એમાં વાંક કોનો?-માસીની વાતમાં સુર પુરાવતા એમની બાજુવાળા લગભગ એમની જ ઉમરના બહેને કહ્યું.
અને એક્ટીવાને સ્ટેન્ડ પરથી ઉતરતા તમારી આંખોમાંથી બે-ત્રણ આંસુ સારી પડ્યા..
મારી મમ્માતો સુપર-વુમન છે. પપ્પા કહેતા હતા કે મોમ તો મને લઈને એકલી ચાંદ-સિતારા પર પણ જઈ શકે.. હે ને મમ્મા? આપણે બંને સુપર-ગર્લ્સ મેનેજ કરી લઈશું, હેને?- બંને હાથ ઊંચા કરીને સુપરમેનનો પોઝ આપતા આપતા ઢીંગલીએ તમને ચીયર કરવાનો ટ્રાય કર્યો.
રસ્તામાં લગભગ બે-ત્રણ જાગે ગેરેજમાં જા-કારો મળ્યો, કોઈને ઘેર જવાની ઉતાવળ હતી તો કોઈને તમારી બેદરકારી માટે તમારી સાથે આમ જ થવું જોઈએની ઈચ્છા.
ભૈયા પાછલા વ્હીલમાં પંક્ચર છે. રીપેર થશે હમણાં?-તમે આખરી આશા જેવા ગેરેજમાં જઈને હળવેથી પૂછ્યું.
જવાબમાં બે આંખો એકટીવાના ટાયરની જગ્યાએ તમારા વજુદ પર ફરી રહી..
ઇતની દેર રાતકો? કિધર જાનેકા હે મેડમ? આપકો ઇસ એરિયા મેં કભી દેખા નહિ.. કહા કે હો? અંદર ઓફીસમેં એસીમેં બેઠીયે..- શબ્દે શબ્દ જાણે તમને તોલી રહ્યો હતો.
નાં ભૈયા. અમે અહી ઠીક છીએ. પ્લીઝ થોડું જલ્દી કરાવજો.-તમે શક્ય એટલો ટૂંકો જવાબ આપીને દીકરીની સાથે સહેજ ખૂણે જઈને ઉભા રહ્યા.
આસ-પાસથી પસાર થતા જુજ વાહનો પણ તમને અકળાવી રહ્યા એક-બે ગાડીવાળાએ આંખોમાં નિર્લજ્જતા અને શબ્દોમાં માનવતા સાથે લીફ્ટ ઓફર કરી જોઈએ જેનો તમે બા-ઈજ્જત ઇનકાર કર્યો. પાંત્રીસ વર્ષની ઉમર, લડાયક મિજાજ, લડી લેવાનો સ્વભાવ અને માંડ સાડા-નવનો સમય- છતાં તમે એજ અકળામણ મહેસુસ કરી જે...
સમય સાથે કઈ જ બદલાયું નથી!-શબ્દો સરી પડ્યા અને તમે ટાઈમ ટ્રાવેલ કરતા-કરતા આજથી દસ વર્ષ પહેલાના સમયમાં પહોંચી ગયા..
***
સ્થળ- અમદાવાદ.
સમય- સાંજના આઠ.
દર પાંચ મિનિટે ઘડિયાળમાં સમય જોઈને અકળાતા તમે રીક્ષા સ્ટેન્ડ પર રિક્ષાની રાહ જોઈ રહ્યા છો.
એકદમ ભરચક વિસ્તારમાં ઓફિસથી છૂટવાના સમયે તમારી સાથે બીજા ઘણા સહ-પ્રવાસીઓ પણ ઘરે પાછા જવાની ઉતાવળમાં છે. થોડી થોડી વારે તમે ઉભા છો ત્યાં જ હોર્નનાં અવાજ સંભળાય છે. અલબત્ત આગળ કોઈ ટ્રાફિક નથી તો પણ! ટુ-વ્હીલર અને ગાડીઓ પણ તમે ઉભા છો ત્યાં સહેજ ધીમી પડી જાય છે. અપ-ડાઉનનાં શરૂઆતનાં દિવસોમાં તમને આ ઘટનાક્રમમાં નવાઈ લાગે છે, પણ ધીમે-ધીમે તમને આ બધા ઈશારા અને ગણતરીઓ સમઝાતી જાય છે. અને પસાર થતી એક-એક મીનીટ અને એક-એક નજર માટે અકળામણ થાય છે. ઉપર આકાશમાં બેફીકર ઉડતા અને પોતાના માળામાં જઈ રહેલા પક્ષીઓને જોઈને તમને એક ગાંડો-ઘેલો વિચાર આવે છે કે- શું હશે આ બેફીકર આમ-તેમ ઉડી રહેલા, આઝાદ પક્ષીઓનું જેન્ડર- સ્ત્રી કે પુરુષ? પુરુષ પક્ષીઓ જ હોવા જોઈએ તો જ આમ સમી સાંજે નિરાંતે હારી-ફરી શકે.
તમે મોબાઈલ બહાર કાઢીને હબ્બીનો નંબર ડાયલ કરવા જતા જ હતા અને.. અને તમે મોબાઈલ બંધ કરીને પાછો પર્સમાં સરકાવી દીધો.
તમારી અંદર રહેલા- હું એ તમને નાં પાડી આમ હિંમત હારી જવાની. અને તમે એક સ્માઈલ સાથે મોબાઈલ બહાર કાઢીને હબ્બીને એસએમએસ કર્યો- વેઇટિંગ ફોર ઓટો. વિલ રીચ સેફ ઇન ટેન મિનીટ્સ. ડોન્ટ વરી.
અને પળ-વારમાં પતિદેવનો રીપ્લાય આવ્યો-આઈ નો, યુ કેન રીચ સેફ ઇવન ઓન મુન! ઝાંસી કી રાની, સી યુ એટ હોમ ઇન ટેન મિનીટ્સ.
***
અને પલકવારમાં તમે દસ વર્ષ પછીની અલબત્ત કૈક એવીજ પરિસ્થિતિમાં પાછા આવી ગયા. અને આસ-પાસના ટેન્શનને ભૂલી જઈને, દીકરીને ખોળામાં બેસાડીને, તમે હબ્બીને વોટ્સએપ પર મેસેજ કર્યો-એક્ટીવાનાં પાછલા વ્હીલમાં પંક્ચર છે. ડોન્ટ વરી. આઈ વિલ મેનેજ. આઈ વિલ બી લેટ.
અને થોડી વારમાં પતિદેવનો રમતિયાળ રીપ્લાય આવ્યો-યુ કેન મેનેજ એન્ટાયર ઈન્ડીયા લાઈક ઇન્દિરા ગાંધી.. પણ ગેરેજવાળા અને એક્ટીવા બંને પર રહેમ કરજે. કોલ મી ઇફ યુ નીડ!
અને તમે દીકરીના માથામાં હાથ ફેરવતા ફેરવતા એક્ટીવા રીપેર થવાની રાહ જોઈ રહ્યા.
મોમ, પેલા ત્યાં કોર્નર પર ઓટલે બેઠેલા આંટીલોકો આપણી સામે કેમ આવી રીતે જુએ છે? ત્યાં મલ્ટીપ્લેક્સની બહાર પણ પેલા આંટી અને અંકલ કેવું બોલતા હતા. મોમ, મુવી જોવા જવું બેડ કહેવાય?-અત્યાર સુધીની બધી ઘટનાઓનું એનાલીસીસ કરી રહેલી ઢીંગલીએ ધીરેથી પોતાના પ્રશ્નો રજુ કર્યા.
નાં દીકરા, મુવી જોવા જવું બેડ નાં કેવાય અને આ લોકો પણ બેડ નથી. તેઓ ખાલી આપણા કરતા જુદા ડીફરન્ટ છે.”-તમે શક્ય એટલા સરળ શબ્દોમાં જવાબ આપવા પ્રયાસ કર્યો.
કેવી રીતે ડીફરન્ટ છે મોમ?- ઢીંગલીએ બદામી આંખોને મોટી કરીને પૂછ્યું.
બેટા, આપણે લાસ્ટ યર પેલું મુવી જોવા ગયેલા યાદ છે?- ક્વીન?-તમે દીકરીને પ્રતિપ્રશ્ન કર્યો.
હા, મોમ. સુપ્પક મુવી હતું. પેલી રાની કેવી આખા વર્લ્ડમાં એકલી ફરતી હતી? એકદમ ફ્રી બર્ડની જેમ. એને ગમે એ બધું કરતી હતી, કેવી હતી નહિ? એકલી એકલી હનીમુન કરવા બી ગયેલી.. પણ મોમ, એ ખુશ હતી.. હે ને?-અચાનક આ વાતાવરણથી દુર, ઢીંગલી પેરીસમાં ક્વીનની કંગના રાણાવત સાથે ફરી રહી હોય એમ ખુશીથી કહી રહી..
એજ તો વાત છે. જેમ ક્વીનમાં રાની એકલી પોતાને ગમે એમ રહે છે-ફરે છે-પોતાની ઇચ્છાઓ પૂરી કરે છે.. એવું જ કૈક આપણે કરી રહ્યા છે- જેને આઝાદી પણ કહેવા અને સપના પુરા કરવા પણ કહેવાય.-તમે વાતનો દોર સાંધ્યો..
તો આ લોકો કેમ તારા માટે બુરું બોલે છે? પાપા પણ તો ઓફીસના કામે એકલા લેટ નાઈટ સુધી બહાર હોય છે. આ ગેરેજવાળા અંકલ પણ તો આટલા મોડા સુધી અહી એકલા બેઠા છે. પેલા ગલ્લા પર કેટલા બધા ભૈયા લોકો ભેગા થઈને ગપ્પા મારે છે. એ બધાને કોઈ કઈ જ નથી કહેતું. કેમ?નાનીસી દીકરીએ મોટો પ્રશ્ન કર્યો.
દીકરા, કેમકે આપણે બાયોલોજીકલી ફીમેઇલ એટલે કે સ્ત્રી છીએ. આપણે બંધનમાં રહેવું જોઈએ,મર્યાદામાં વર્તવું જોઈએ, પુરુષ કે પરિવાર વગર બહાર નાં જ નીકળવું જોઈએ. એકલા-જાતે નિર્ણય નાં લેવા જોઈએ. પોતાના પ્રશ્નો-મુશ્કેલીઓમાં પરિવારના પુરુષને આધીન રહેવું જોઈએ.. વિગેરે વિગેરે આ સૌની માન્યતાઓ છે-જે પ્રમાણે તેઓ વર્તે છે. એટલે તેઓ જુદા છે. ”-તમે દીકરીને વાતનો મર્મ સમઝાવવા પ્રયાસ કર્યો.
અચ્છા, અને એટલેજ આપણે સ્વતંત્ર- સ્ટ્રોંગ છીએ તો અલગ છીએ. ખોટા નહિ.. ડીફરન્ટ બટ નોટ રોંગ!-દીરીને ખુશી સાથે ચીયર કર્યું!
***
સ્ત્રી એટલે ઘર, પરિવાર, મર્યાદા, સંસ્કાર, ઓટલો, ઉંબર, ચાંદલો, ઝાંઝર, નીતિ-નિયમો...
અને આ બધાની સહેજ પણ જુદી થઇ એટલે જાણે સ્ત્રીમાંથી એનું સ્ત્રી-ત્વ જ પરાણે બાદ કરી દેવામાં આવે!
પોતાના ખુદના નિર્ણયથી અપરણિત, સંજોગોને કારણે ડાયવોર્સી, સિંગલ મધર, કે સંજોગ વસાત જેતે શહેરમાં એકલી રહેતી સ્ત્રીઓની સમસ્યાઓ અઢળક છે. એકલી સ્ત્રીને ઘર ભાડે નથી મળતું, સામાજિક પ્રસંગમાં એને મન-આદર-સન્માન કે ઇન્વીટેશન નથી અપાતા, થીયેટર-મોલ-ગાર્ડનકે કોઈ પણ પબ્લિક પ્લેસમાં આઝાદ-વંઠેલ-બગડેલ-અવેલેબલ-ઓપન વિગેરે લેબલ્સથી એનું અપમાન સુદ્ધાં કરવામાં આવે છે.
એકલી રહેતી સ્ત્રીને ડગલે ને પગલે એ સાબિત કરવું પડે છે કે- એ સિંગલ છે સલ્ટ નહિ!
શું તેઓ મનુષ્ય નથી? આઝાદી અને સ્વતંત્ર નિર્ણય શું એમના અધિકાર નથી?
તો હવે પછી કોઈ એકલી-સિંગલ સ્ત્રીને ક્યાય ભીડમાં કે એકલા જુઓ તો તમારા લેબલ્સ/જજમેન્ટ/મેણા-ટોણાથી નહિ માનવતાથી વર્તશો?


Comments

Popular posts from this blog

ડિયર MEN ~ આઈ એમ સોરી. હું દિલગીર છું!

ડિયર MEN, STAY સ્ટ્રોંગ! LEARN to સે SORRY! Keep યોર વોઇસ Low. થિન્ક before યુ Act or Speak! યુ આર ઈન અ TRAP. યોર existence ઇઝ ઈન deep dark! કેમ? આ સવાલ નો જવાબ એક વાર્તાથી આપુ? *** એક નાનું શહેર છે. ટાઉન પણ કહી શકો. અહીં રહે છે આપણી વાર્તાનો મુદ્દો અને મૂળ.
આ વાર્તામાં આપણે એક મુદ્દા ને અનુલક્ષીને બે પરિવારોની વાત કરવાની છે. તો આ બે પરિવારો પૈકી એક પરિવારને આપણે કહીશું "અસામાજિક" માતા-પિતા અને બીજા પરિવારનો ઉલ્લેખ આપણે કરીશું એઝ "સંસ્કારી-સર્વગુણસંપન્ન" માતા-પિતા. તો આપણા આ ટાઉનના હૃદય સમાન વિસ્તારની એક જાણીતી સોસાયટીમાં આ બે પરિવારો બીજા સોએક પરિવારો સાથે રહે છે. સોસાયટીના કોમન ગાર્ડનમાં આ બંને પરિવારોના બાળકો પોતાના મિત્રો સાથે રમે છે. અચ્છા- તો એમાં મુદ્દો શું છે? અને વાર્તા કેમ માંડી છે? જો આ વાંચનાર તમે પુરુષ છો તો -આ મુદ્દો તમારા માટે  ખુબ મહત્વનો છે, અને જો તમે સ્ત્રી છો તો તમારા માટે આ વાર્તાનો સાર વધુ મહત્વનો છે.
અચ્છા તો વાત છે એક સાંઝની. "અસામાજિક પરિવાર" અને "સંસ્કારી પરિવાર" ના બાળકો રોજની જેમ પોતાના મિત્રો સાથે ગાર્ડનમાં રમી…

લાઈફ સફારી~૪૮: “સંબંધ એટલે શું?”

“મોટી, યુ શુડ સ્ટોપ રાઈટીંગ. રાઈટીંગ શુડ બી ડન બાય વાઈસ એન્ડ બોલ્ડ પર્સન. તારા જેવા સેન્ટી-મેન્ટલ અને મેસ્ડઅપ આત્માઓએ લખવું ના જ જોઈએ. સંબંધોમાં ઓલમોસ્ટ સિફર રહેલી તું, સાચા સંબંધ કે એ સાચવવાની સલાહ કઈ રીતે આપી શકે રીડર્સને?”-મારા રૂટીન ગુસ્સા અને અકળામણના રિએક્શનમાં મારા દિલોજાન દોસ્તએ ફ્રીની એડવાઈઝ આપી. “આઈ ડીફર. મારા જેવા ઇમોશનલ ફુલ અને દિલથી ડફર લોકોજ લાગણીઓના લોચા અને સંબંધોના સાંધા સહેલાઈથી સમઝી અને સહેજી શકે. જ્યાં સુધી જાતે જોયુ, અનુભવ્યું કે મહેસુસ કર્યું ના હોય ત્યાં સુધી કઈ લખવું શક્ય જ નથી! મારા માટે લખવું એટલે જાત સાથે પ્રમાણિક પણે વાત કરવી છે- ભલે વાત પોતે જોયેલી સ્નેહી-સ્વજનના દર્દની હોય કે જાતે નોતરેલા કોઈ પ્રોબ્લેમની! હા, હું ઘણા સંબંધોમાં લાગણીઓ ઉકેલવામાં નિષ્ફળ રહી છું, પરંતુ આ નિષ્ફળતા એ જ મને સંબંધોના એ પાઠ શીખવ્યા છે જે કોઈ સુફિયાણી રીલેશનશીપ-મેનેજમેન્ટની વર્કશોપ કે સો કોલ્ડ બેસ્ટ સેલર સંબંધ બચાવ-બુક વડે મળવા શક્ય નથી! લખવા માટે વાઈસ હોવું નહિ, થોડું ક્રેક- ક્રેઝી હોવું જરૂરી છે, તો જ એ પારદર્શકતા અને ઓનેસ્ટી આવે લખાણમાં જે સત્ય કહેવા અને સ્વીકારવા જરૂરી છે!”- મ…

લાઈફ સફારી~૧૯: શ્રદ્ધા અને અંધશ્રદ્ધા:ઓળખો સુક્ષ્મ ભેદ!

“નવરાત્રીમાં હું તો પુરા નવ દિવસ ઉપવાસ કરું,એકદમ શ્રદ્ધાપૂર્વક અને માતાજીનું મારા પર એટલું બધું સત્ છે કે નવરાત્રીમાં તો માતાજી મારા શરીરમાં આવે જ!" – એક હ્યુમન જેવા જ દેખાતા માતાજી કહી રહ્યા અને શ્રોતાઓ આહોભાવથી જોઈ રહ્યા. મારું ફ્યુઝડ અને કન્ફ્યુઝ્ડ દિમાગ વિચારી રહ્યું કે - એક માણસ બીમારની જેમ ધ્રુજે , બુમો પડે, આંખો કાઢે, જાતજાતની ફરમાઈશો કરે- અને બધા એને પગે લાગેઅને એના આશીર્વાદ લે! - અને કહેવાય એમ કે એમને માતાજી આવ્યા છે! દિમાગ એ વિચારીને શોર્ટ થઇ જાય છે કે - માતાજી શું સાચે એટલા ફ્રી રહેતા હશે કે નવરાત્રીમાં  આમ બધાના શરીરોમાં ફરવા નીકળે? સીન-૨:
"હું તો ગયા વર્ષે એટલી બીમાર થઇ ગઈ હતી. કોઈ દવા અસર જ ના કરે... કેટલા ડોક્ટરોને બતાવ્યું, પણ કોઈ ફર્ક જ નહિ.. પછી મને કોઈએ પેલા XXX/YYY બાબા/માતાજી/ભુવા/ ઓઝાનો ઉપાય બતાવ્યો.. હું એમને મળી. એમણે મને તરત કહ્યું કે, તમને તો ફલાણાએ મૂઠ મારી છે! તમારા પર કાળો જાદુ કરાવ્યું છે. જો તમે એને નહિ  તોડવો તો ૧ વર્ષમાં તમે બરબાદ થઇ જશો! મેં એમણે કીધેલી વિધિ કરાવી, ખાલી ૧૦,૦૦૦ રૂપિયા થયા પણ આ જુઓ હું ચાલતી ફરતી થઇ ગઈ!"
મારા દિમાગને જાણે ક…